Strona Regionalnego Punktu Kontaktowego Programów Badawczych UE przy Uniwersytecie Łódzkim
/ Horyzont 2020

Horyzont 2020

Główne adresy:

 

Horyzont 2020 jest pierwszym programem UE w ramach którego skoncentrowano  wszystkie unijne środki na finansowanie badań naukowych i innowacji, łącząc dotychczasowe  funkcjonujące  programy (7. Program Ramowy, Program Ramowy Konkurencyjności i Innowacji (CIP) oraz wkład do Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii ? EIT).

Program Horyzont 2020  został opracowany w oparciu o istniejące strategie rozwojowe UE i w odpowiedzi na współczesne problemy społeczne (social challenges), takie jak kryzys, rosnące bezrobocie oraz obawy o bezpieczeństwo i  środowisko, ale także jest odpowiedzią na potrzebę powiązania  nauki z praktyką. Stąd większy nacisk niż dotychczas  został położony  na przekształcanie odkryć naukowych i wyników badań w innowacyjne produkty i usługi, co ma stworzyć nowe możliwości gospodarcze i społeczne, a w efekcie przyczynić się do poprawy jakości życia.

Jednym z kluczowych elementów programu „Horyzont 2020” jest propozycja silnego powiązania  z sektorem prywatnym. Ma to nastąpić poprzez zintegrowanie  sił i środków publicznych i prywatnych  w celu osiągnięcia znaczących  wyników w rozwiązywaniu strategicznych wyzwań społecznych krajów członkowskich EU, których jedno państwo lub przedsiębiorstwo raczej nie byłoby w stanie osiągnąć samodzielnie. Przyjęto nowe instrumenty pozwalające na realizację tych działań , jak partnerstwo publiczno-prywatne i publiczno-publiczne, które   realizowane będą w drodze otwartych zaproszeń do składania wniosków (zamówień publicznych) na podobnych zasadach co w przypadku innych inicjatyw (konkursów) prowadzonych w ramach programu „Horyzont 2020”. Zakłada się tez ściślejsze powiązania z podobnymi rodzajami działalności prowadzonymi na poziomie danego państwa członkowskiego i na poziomie regionalnym z zastosowaniem dostępnych innych mechanizmów finansowych jak fundusze strukturalne i środki własne.

Dodatkowo zaplanowano specjalny mechanizm finansowy na działania MŚP.  Będą one  mogły otrzymać wsparcie w ramach wszystkich filarów programu Horyzont 2020, w postaci dofinansowania ich zamierzeń rozwojowych w 70% lub 100%, w zależności od  rodzaju podejmowanej akcji w ramach H2020. Ich uczestnictwo będzie finansowane zwłaszcza za pomocą nowego instrument MŚP. Instrument ten stanowić będzie jednolity i prosty mechanizm finansujący przedsiębiorstwa, zorientowany na biznes oraz na wytworzenie rynkowych innowacji. Zasadą jest iż tylko   pojedyncze przedsiębiorstwo, lub ich grupa, będzie mogła wystąpić o grant w celu sfinansowania projektów o odpowiednim potencjale ekonomicznym i społecznym. W przypadku gdy przedsiębiorstwa mają  zamiar współpracować z uniwersytetami, lub innymi organizacjami, mogą one wyłącznie  zlecać im zadania  na zasadzie podwykonawstwa. Wsparcie dla MŚP obejmie cały proces tworzenia innowacji, począwszy od studium wykonalności (feasibility part), poprzez fazę B+R (główny grant obejmujący finansowanie prototypu i powielanie rynkowe), po komercjalizację. Dwie pierwsze fazy będą wspierane za pośrednictwem instrumentów bezzwrotnych (grantów), trzecia zaś (komercjalizacja) za pośrednictwem  finansowania zwrotnego oraz innych dostępnych mechanizmów. Zakończenie jednej fazy pozwoli MŚP przejść do fazy kolejnej i ubiegać o dofinansowanie za pośrednictwem omawianego  instrumentu. Bardzo ciekawą formą wsparcia towarzyszącą temu mechanizmowi w dwóch pierwszych fazach jest zapewnienie firmom wyspecjalizowanych usług mentoringu i coachingu przez sklasyfikowanych  specjalistów ( lista KE).

Program HORYZONT 2020 przewiduje finansowanie w ramach całego procesu badawczo-rozwojowego, poczynając od badań podstawowych, a kończąc na wprowadzeniu na rynek gotowego produktu (innowacji).

Program dysponować będzie rekordowym budżetem, blisko 80 mld euro.

Struktura programu Horyzont 2020 oparta została się na trzech filarach: wspierania doskonałości w nauce, promowania europejskiego przywództwa w przemyśle oraz ukierunkowania nauki na poszukiwanie odpowiedzi na najbardziej palące wyzwania społeczne, takie jak: zmiany demograficzne, środowisko, rolnictwo, energia i surowce mineralne.

W polityce wspierania doskonałości w nauce (ang. excellence in science) najważniejsze jest przekierowanie znaczących funduszy do najbardziej utalentowanych naukowców i zespołów badawczych, prowadzących pionierskie badania, a także na interdyscyplinarne badania o dużej skali, które mogą zaowocować przełomem w nauce (np. Marie Skłodowska-Curie Action, European Research Council). Na ten cel przeznaczono kwotę 24,4 mld euro.

W ramach wspierania przywództwa w przemyśle (ang. industrial leadership) Unia Europejska wspierać będzie kluczowe technologie ? m.in. mikro- i nanoelektronikę, fotonikę, nanotechnologie, technologie kosmiczne, biotechnologię, zaawansowane materiały (tzw. KET, Key Enabling Technologies). Zaplanowany budżet to kwota ponad 17 mld. Euro.

Wśród wyzwań społecznych, na których powinna koncentrować się europejska nauka, znalazły się m.in. zdrowie, zmiany demograficzne, bezpieczna żywność, zrównoważone rolnictwo i biogospodarka, bezpieczna, efektywna i czysta energia, inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport, działania na rzecz klimatu, efektywne wykorzystanie zasobów i surowców, bezpieczne i innowacyjne społeczeństwa. Na te badania zarezerwowano blisko 30  mld euro.

W programie Horyzont 2020 znacząco ograniczono formalności i uproszczono procedury zwrotu środków. Komisja Europejska  wprowadziła jednolitą stawkę ryczałtową dla kosztów pośrednich oraz zaproponowała tylko dwie stawki finansowania: na badania naukowe (100% finansowania) i na działania związane z rynkiem (70 % finansowania). Zaprojektowano jeden punkt dostępu dla wszystkich uczestników (participant portal). Będą obowiązywać uproszczone formalności przy opracowywaniu wniosków. Te nowe regulacje mają na celu skrócenie okresu między złożeniem wniosku o przyznanie grantu a otrzymaniem finansowania o średnio 100 dni, a to oznacza przyspieszenie realizacji projektów. Ponadto wprowadzono obowiązek zapewnienia otwartego dostępu do publikacji naukowych (open access), co w ogromnej mierze przyczyni się do postępu w nauce i wykorzystaniu wiedzy w praktyce.

Ważnym elementem prowadzonej polityki w zakresie rozwoju B+R poprzez H2020 jest również przyjęcie mechanizmu dedykowanego krajom i regionom o niższym potencjale naukowym i innowacyjnym (regionom słabiej rozwiniętym) w postaci  konkursów zaprojektowanych w programie pracy pod nazwą   Spreading excellent and widening particiation.  Znalazły się tam takie działania jak ?teaming?  mające na celu utworzenie nowych lub znaczące wzmocnienie istniejących centrów doskonałości przez najlepsze europejskie jednostki naukowe, czy  „twinning”, mające na celu  wzmocnienie określonego obszaru badań w ramach danej instytucji, poprzez współpracę z przynajmniej dwiema, wiodącymi na arenie międzynarodowej, jednostkami naukowymi.

Środki z programu Horyzont 2020 będą dystrybuowane w drodze konkursów, a granty trafią do indywidualnych naukowców, zespołów naukowych, przedsiębiorstw lub grup przedsiębiorstw.

Partnerzy
X